» » Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚЫНДА

Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚЫНДА

Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚЫНДА
Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚЫНДА
Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚЫНДА
Мәмлекетилик гербимизге түскен Шылпық ҳәм республикамыз аймағында жайласқан басқа да тарийхый орынлар ҳаққында мағлыўматларға ийе болыўымыз шәрт. Солардың ишинде Шылпық естелиги өзиниң тәкирарланбаслығы ҳәм әжайып қурылысы менен узақтан жилўаланып. турады.
Шылпық естелиги (қорғаны) Султан Ўайис таўы ҳәм төбешиклеринде жайласқан тарийхый естелик. Естелик Нөкис қаласына 43 километр узақлықта Әмиўдәрьяның оң жағасында жайласқан. Оның дийўаллары сары қум тастан ҳәм ылайдан қаланған. Шылпықтың дийўалы ҳәмпахсасында гулал наўалар болып, олар арқалы жаўын суўлары сыртқа ағып кететуғын болған. Қорғанда жер асты жолы да бар болған.
Халқымыз арасында Шылпық ҳаққында көплеген аңызлар сақланып қалған. Хийўа ханлығына әҳүқ-жылы келген венгер изертлеўшиси А.Вамбери тәрепинен жазып қалдырылған. Онда Әмиўдәрья жағасында жайласқан таўдың төбесинде Шылпық қалдықлары көринеди. Аңызда айтылыўы бойынша бул қорған ерте де бир патшаныңың қызының сарайы болған. Патшаның қызы әкесиниң хызметкерине ашық болып қалып, әкесиниң қәҳәринен қашып усы сарайға жасырынған дейәди. Бул сарайға суў әкелиў ушын таўдан дәрьяға шекем жер асты жолы қазылған. Ҳәзирде бул жер асты жолын көриўге болады.
Ал, журтымызға келген рус журналисти А.Е.Россикова болса «Жергиликли халықтың айтыўы бойынша бул қорғанды қурған батырдың аты Шылпық екен. Ол қорған дийўалларын қалап атырып ылай бөлегин түсирип алады. Ылай түсип кеткен жерде бийик минара пайда болған дейди. Сол бийик минараның қалдығы төбешиктиң шетинде сақланып қалған. Халқымызда «Ҳәр қандай аңыздың негизинде ҳақыйқатлық жатады» деген гәп бар.
Рус археологы, тарийхшысы ҳәм алымы С.П.Толстов Шылпықта дәслепки изертлеў жумысларын алып барған. Оның пикиринше, «Бул естелик дахма хызметин атқарған» деген жуўамаққа келген. «Дахма» сөзи бизиңше «үнсиз минара» деген мағанасын билдиреди екен. Дахма дүньядағы ең әййемги динлердиң бири болған зороастризм дини (зардуштийлик) менен байлыныслы. Бул дин жақсылық пенен жаманлық арасындағы, яғный, қудайлары арасындағы гүрестен ибарат деп тастыйықлайды.
Зороастризм дининиң муқаддес китабы «Авеста»да «Адам өлгеннен кейин денесин дахмаға шығарып таслап, жыртқыш қусларға ҳәм ҳайўанларға жемтик етиў кереклиги жазылған». Арадан қандай да ўақыт өткенен соң етинен тазаланған сүйеклерди жыйнап алып, оссуарийлерге (сүйек сақланатуғын ыдыс) салатуғын болған.
Ислам дини қабыл етилгеннен кейин Шылпық хабарландырыў минарасы сыпатында қолланылған деген пикирлерди илимпазлар билдиреди.
Шылпық бул тәкирарланбас тарийхый естелик, «Шылпық» қорғаны халқымыздың неше мың жыллық тарийхынан дерек бергенлиги себепли республикамыздың гербинде өз сәўлелениўин тапқан.

(Баспасөз материалларынан).шаблоны для dleскачать фильмы

Пикир билдириу!

Атыныз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Кодды киритин:

Уксас материаллар:

ҚУРЫЛЫСШЫ ИЙГИЛИКЛИ КӘСИП

«Ҳәр заманға, бир заман» дегендей туўылып өскен елине, ата мәкан

ҚАНАТЛЫ ГӘПЛЕР

Халықтың тилинде «Мен саған түлкишек айтып отырман ба?» деген гәп

ТҮРК ТИЛЛЕС ХАЛЫҚЛАР ШЕЖИРЕСИНЕН

Биринши Президентимиз айтқандай: «Өтмишин қәстерлемеген

КИТАП-БИЙБАҲА ҒӘЗИЙНЕМИЗ «Китаптан ақыллы ҳ&# ...

Китап — бул шексиз дүнья, ой-пикирлер ғәзийнеси болып, сиз бенен бизиң

МИЛЛИЙ ҮРП-ӘДЕТ, ДӘСТҮРЛЕР: ҮРДИС-ҮРДИМ ...

«Салтың болса, халқың бар, Халқың болса даңқың
Сораунама
Сизге сайтымыз унады ма?
Ауа
Як
Онша емес
Болады

Хабарландырыу>> Хаммеси

ЖАЗЫЛЫЎ-2018 (И.А.Крыловтың изинен)

АЙБОЛИТ ДОКТОР: Республикалық, районлық ҳәм тараўлық, бийғәрез, мәмлекетлик емес газета-журналларға үш ай, алты айға жазылып...
Жаналыклар>> Хаммеси
Логин
Пароль
Есте саклау