» » ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ

ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ

ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ
ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ
ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ
ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ
ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ
Еслеў ҳәм қәдирлеў күни алдынан Шымбай районындағы 43-санлы мектепте устазлардың устазы Рейимбай Сапаровтың туўылғанына 100 жыл толыў мүнәсибети менен район ҳәкимлигиниң қоллап-қуўатлаўы, мектеп жәмәәтиниң ҳәм туўған-туўысқанларының жақыннан жәрдеми менен рәсмий музейиниң ашылыў салтанаты болды. Мектеп алдындағы Р.Сапаровтың бюстине гүллер қойылып, устазға тәжим етилди. Музейдиң ашылыўына байланыслы салтанатлы жыйналысты усы мектептиң муғаллими Ҳүрлиман Сержанова ашты ҳәм алып барды.
Р.Сапаровтың өмири ҳәм хызметлери туўралы туўысқаны, журналист Бекбай Сапаров таярлаған очерк-хроникалық баянаты менен қатнасты.
Буннан кейин Р.Сапаровтың 2-санлы интернатты 1963-1964-оқыў жылында питкерген оқыўшысы, ташкентли Махаматдин Жарылқағанов, кәсиплеси Роза Длимова, қызы Перуза Сапаровалар шығып сөйледи.
Районлық «Мәҳәлле» қайырхомлық жәмийетлик қоры баслығы Б.Абдуллаев, районлық «Нураный» қоры баслығы Ө.Толыбеков, район ҳәкиминиң орынбасары У.Қәлилаевлар көптиң устазы Р.Сапаровтың шөлкемлестириўшилик шеберлиги, инсаныйлық пазыйлетлери туўралы айтып, музей шөлкемлестириўшиси усы мектептиң директоры, Р.Сапаровтың қызы Марзия Сапароваға миннетдаршылық хатын тапсырды.
Музейде Р.Сапаровтың өмир жолы, хызметлери, ол туўралы жазылған китапшалар, газета-журналларда басылған сүўретли мақалалар кең орын алған. Шаңарағы, туўған-туўысқанлары, бирге ислескен кәсиплеслери, шәкирт-оқыўшыларының сүўретлери, тутыныў буйымлары, сыйлықлары бәри-бәри орны-орны менен избе-из жайластырылған. Бул музей оқыўшы-жасларымыз ушын тәрбия ошағы болып хызмет ете береди.

Сүўретлерде: Мектеп музейиниң салтанатлы ашылыў пайытынан көринислер.

Яднама
Рейимбай САПАРОВ- 100 жаста


Устазлардың устазы Р.Сапаровтың туўылғанына 100 жыл толыў мүнәсибети менен Шымбай районы 43-санлы мектептеги расмий музейинин ашылыу салтанатында Өзбекстан Журналистлери дөретиўшилик аўқамының ағзасы, туўысқаны, Бекбай САПАРОВтың шығып сөйлеген сөзи.
Халық сүйген устаз, «Өзбекстан Республикасына мийнети сиңген муғаллим» атамыз Рейимбай Сапаровтың яғный, Сапаровлар династиясына көз жиберсек, шымбайлы исбилермен, түп бабасы Ережептиң Қурбанияз, Сапар, Юсуп, Бекнияз атлы перзентлери болды. Ережеп бабаның екинши улы Сапардан-лақабы «Сапар қассап»тан яғный, Айжамал апамыздан 1918-жылы Рейимбай, 1919-жылы Кәримбай, Сәнеў апамыздан 1922-жылы Жумагүл, 1924-жылы Турдыбай, 1933-жылы Пердебай Сапаровлар туўылады.
Қарақалпақ халкының баба журты Сурхандәрья болса, ата журты Туркистан. Бизлердин баба журтымызда, ата журтымызда Шымбай районы 40-автокәрхананың батыс тусы, анығырағы Кегейли каналының бойы Шымбай қаласы. Аға-инили Қурбанияз ҳәм Сапарлар саўда менен шуғылланып, Шымбай қаласында дүканы, өнерментшилик устаханасы, шаңгеги, үй қапталы бағ-бакша, ҳәўли-ҳәреми, өгиз арбалары болған. Сапар атамыз шымбайлы Қалмуратбай, Асқарбай, Ийгилик бай, Шылымбет бай, Лепесбай, Исмайл, Төрелер менен жақын қатнасықта болып, жетим-жесир, аш-апатада ғәрип-қасерлерге уақты-уақты жарма писирип берип турған.
Репрессия ҳәм колхозласыў жылларында шымбайлы байлардын қатарында Қурбанияз, Сапар аталарымыздың «Үшлик»тиң қатаң тапсырмасы менен НКВД мал-мүлкин хатлап колхозға өткерип, өзлерин «жер аўдарыў»ға жибермекши болады. Қурбанияз атамыз жатжуртларда саўдагершилик етиўге бел байласа, Сапар атамыз не қыларын билмей бир түнниң ишинде анасы Айжамалдың төркини «Майлы балта» аўылы, ҳәзирги «Кос терек» АПЖ аймагына жат журттан горе тәўирлеў деп көшип кетеди.
Рейимбай атамыз қаршадайынан қара мийнетке араласты, илим-билимге қуштар болып кәмалға келди. Мектепти питкергеннен кейин Төрткүлдеги алты айлық муғаллимлер таярлайтуғын курста оқыды. 1941-жылы урыс басланып, Төрткүлдеги әскерий училищеде таярлықтан болады, (буны тарийхшы профессор Шарип Бабашовтың жазған «Қарақалпакстанлы жаўынгерлердиң қаҳарманлықлары мәңги жасайды» атлы мийнетиниң 5 бетинде суўрети менен берилген мағлыўматлар дәлийллейди, мектеп музейинде турыпты).
Рейимбай атамыз 1942-жылдын октябрь айында тарийхта «Көп кеме» деп тарийхта ат қалдырған кемешилер менен Ўатан қорғаўға атланады. Украина аймағындағы кыян-кески саўашларға қатнасып, 1943-жылдың июльинде аяғынан аўыр жарадан болып, дала госпиталына түседи. Көп узамай, урысқа жарамсыз, деп балдақ пенен аўылына қайтады.
Ерте де Оренбургтан көшип келген шебер малақайшы Салих абзый Ибрагим улының «тас больница»да медсестра болып ислеп атырған Нурания атлы қызы менен танысып, 1946-жылы турмыс қурады. Қарақалпақ мәмлекетлик педагогикалық институтының тарийх факультетин питкерип жоллама менен Шымбай педагогикалық училищесине келип, 1951-1953-жыллары муғаллим болып ислейди. Кейин районлық халық билимлендириў бөлими оны мектеп директоры етип тайынлайды.
1959-жылдын июнинде Рейимбай Сапаров сол уақыттағы билимлендириў министри К.Абдировқа қыстаўлы түрде шақырылады.
— Гәп мынадай ақсақал! Шымбайдан бир мектеп-интернат ашыўға жоқарыдан көрсетпе келди. Оны «Кеңес» елатынан ашыўды шешдик. Соған қатты қоллы, шөлкемлестириў уқыбы күшли, жанкүйер басшы керек. Коллегия бул лаўазымға сизди ылайық көрди, кадрлар бөлимине барып, буйрығыңызды алың, дейди министр.
Министр айтса жан бар ма. Буйрықты алып аўылға қайтады. Мектеп-интернат тийкарынан әменгеринен айырылған жетим ул-қызлар, жайлаўдағы шарўалардың 150 ден аслам балаларына азық-аўқат, кийим-кеншеклер менен бийпул тәмийинлеп, жатақханада жатып, тәлим-тәрбия алады. 1963-1964-оқыў жылында усы мектеп-интернаттың 8-классын 24 оқыўшы биринши питкериўшиси болады.
Халық сыйлаған устаз Рейимбай Сапаров Қарақалпақстан Республикасы халық билимлендириў министри Жолымбет аға Сейтниязов, белгили билимлендириў хызметкери Опа аға Алламбергенов, ректор Тажен аға Изимбетовлар менен жақын кәсиплик-дослық қатнасықта болып, республикамызда педагоглардың ең үлкен династиясын қәлиплестириўге көп мийнетин сиңирди.
Ал, шымбайлы Камал Исметуллаев, Бүркитбай Алпысбаев, Бегжан Байжанов, Умарова Мария Константиновна, Турсын Сейтимбетов, Ережеп Курышбеков, Ерназар Төребаев, интернаттың аға жетекшиси Жумабай Қалбаев, Көшкинбай Абдижамилов, Полат Сейткамалов, Көзден Есенгалиев, Мәдирейм Шәпиев, Қалбай Мәмбетназаров, Өтепбай Өтеўлиев, Ли Сергей Андереевич, Оразбай Пазылбеков, Ахмед Юсупов, Қутыбай Көмеков, Әлеў Бекмурзаев, Жоқарғы Кеңестиң депутаты Людмила Григоривна Семичева, Алтын Ахмедова, Бийсенбай Шәмшетов, Мәўлен Худайбергенов сыяқлы көплеген халқымыздың елсүйер ул-қызлары менен бирге халықлық мәпти үстин қойып, «Елим деп, журтым деп жанып жасап» сап орталық, саламат руўхый климат жарата билди, халык билимлендириў тараўының раўажланыўына, мәнаўиятымызды байытыўға салмақлы үлесин қосты, десек әйне ҳақыйқатты айтқан боламыз.
Халық даналығында «Айырымлар өмирден шаңғытып өтеди, шаңы өзи менен кетеди, халықшыллығы басым инсанлар өмирден терең из салып кетеди, изин дуйым-журт көзге сүрме етеди» дейди. Туўры, биреўлер жүз жасайды, бирақ, суўдан жүзип өткендей кейнинде из ямаса белги қалмайды. Ал, ел-халықын сүйген устаз Рейимбай Сапаровтың исми-шәрийпи билимлендириў тараўында соқпақларды гүзарларға айландырып, өз жолын, өшпес изин салып, шаңарақта үлгили әке, ел-журты хызметинде белсенди басшы, әжайып устазлардың бири болып, халық билимлендириў тараўынын жылнамасында қалды. Ол тәртип-интизамлы орталықтың жаратыўшысы, жумысқа қатал, бирге ислескен кәсиплеслери менен оқыўшыларының айтыўына қарағанда «Ашыўы жипек орамал кепкенше» дегендей сабырлы, қайтымы тез, жанашыр, баўырман инсан болды. Қайтымы тез, сабырлы, баўырман демекши, жумыслар орнына түсип жөнлесип кеткеннен сон, шақырып алып, арқаңнан қағып, хошеметиңди берип қояр еди, деп ҳәар дайым еске алады, бирге ислескен кәсиплеслери .
Шебер шөлкемлестириўши, талапшаң устаз Рейимбай Сапаров ҳәр сапары өзиниң дөгерегине оттан, суўдан тайсалмайтуғын қәнигелерди жыйнап, қай бир исте де әдалатлық жолында орынлы жеринде айтысып, шертисип, халық мәпи менен қарысып-ғайратланып иске кирисер еди, деп еске алар еди бирге ислескен устаз Қалбай аға Мәмбетназаров.
Белгили скульптор Қәўендер аға Бердимуратов атамыз Рейимбай Сапаровтың бюстин жаратып, 43-санлы мектептин жана имаратынын ашылыўында саўға етти.
Пидайы устаз Рейимбай Сапаровтың билимлендириў тараўындағы хызметлери, шаңарақлық пазыйлетлери туўралы ғалаба хабар қуралларында қунлы публицистикалық мақалалар, очерклер жәрияланып, телевидениеде арнаўлы көрсетиўлер берилип, радиода еситтириўлер таярланды.
«Қарақалпақстан Республикасына мийнети сиңген журналист», публицист Атажан Халмуратов 1998-жылы әжайып инсан хам онын үрим-путақлары туўралы «Алыс жулдыздың жылыўы» атлы әдебий-хроникалық очерк жазып, суўретли альбом китапшасында қосымша етип шығарды.
Мен де мазмунлы өмирим даўамында журналистлик кәсипте ислегенликтен қуры қол қалмадым. «Жипек жолы» газетасының 2005-жыл №35 санында «Атамнан қалған пәндиў-нәсиятлар», республикалық «Еркин Қарақалпақстан» газетасының 2007-жыл 18-сентябрь санында «Халық сыйлаған устаз», районлық «Шымбай ҳаўазы» газетасында бир неше дүркин мақалалар, «Еркин Каракалпакстан» газетасынын усы жыл 23-январь санында 100 жыллығына байланыслы «Яднама» ретинде «Устаздың ибратлы өмири» атлы суўрети менен мақалалар жариялап, республика халқына жеткериў бахтына миясар болдым.
Көптиң устазы Рейимбай Сапаров Шымбай РайОНОсының 1972-жылы 16-августағы буйрығы менен Шымбай қалалық «ҚҚАССРдың 50 жыллығы» мектебине (ҳәзирги 38-мектеп имараты) директор етип жиберилди. Бул тәлим-тәрбия даргайында өмириниң соңғы демлерине шекем иследи.
Психолог-устаз Рейимбай атамыз ҳәр сапары «Тәлим-тәрбия ғәзийне болса, сабыр-тақат, ғайрат онын гилти есапланады» дер еди. Бала тарбиясы жөниндеги пәндиў-нәсиятында: «- Перзенттиң бәри бирдей болып туўылады, алағуласы болмайды, не бәле болса алған тәлим-тәрбиясынан, үйретиўден болады, сөйтип жүрип айырым ата-аналар «Журттың баласы бәп-бәле, мениң балам нәп-бәле» деп туңиледи» -дер еди.
Көптиң устазы Рейимбай Сапаровтың усындай парасатлы гәплерин, пәндиў-нәсиятларын оқый отырып, Патша Кайкаустын 63 жасында улы Гилан шахқа арнап жазган «Қабуснамасы» еске түседи. «Ҳәй улым, мен қартайдым, ғаррылық маған үстем келди, өлим уақты жақынласып қалды, соның ушын да аталық шәртлеримди тыңлап, пәндиў-нәсиятларымды қабыл еткейсең» деп баслайды. Сол ҳижрий жылының 475-сәнесинде, 1082-1083-мелодий жылында жазып қалдырған уәсиятнамасы пүткил шығыс халықларының тәрбия мектеби болып, ҳәзирде оқытылып келинбекте.
Республикамызға белгили устаз Р.Сапаровтың исми район ҳәм республика басшыларының жәрдеминде 2-санлы МПЖ аймағындағы жаңадан қоныс басқан көшеге қойылып, мәңгилестирилди.
Бәрқулла халықтың нәзеринде, қоллап-қуўатлаўында болған устаз Р.Сапаров мазмунлы омири даўамында зайыбы Нурания апамыз бенен бир-биринен зыяда он ул-қызды тәрбиялап, жоқары мағлыўматлы етип, ата жолына садық муғаллимлер династиясын жаратты. Көп миллетли бул шаңарақтың келинлери, ақлық-шаулықларыда муғаллимшилик кәсипте ислейди. Соның ушын да бул шаңарақты халқымыз «Муғаллимлер шаңарағы» деп ҳүрмет пенен тилге алады.
Өзлериң гуўасы болып отырғаныңыздай мине қызы Марзия Сапарова, усы 43-санлы мектепке басшылык етиў менен бирге район басшылығының қоллап-қуўатлаўында, мектеп мийнет жәмаатинин, туўыскан-туўғанларының жәрдеминде «Еслеў ҳәм қәдирлеў күни» алдынан «Папасы»ның ҳүрметин жайына қойып, музей шөлкемлестирип, қайырлы ҳәм саўаплы ислер етип, перзентлик уазыйпасын атқарып атыр.
Халық сыйлаған устаз Рейимбай Сапаров бурынғы аўқамның бир нешше орден-медаллары менен сыйлықланды, «Өзбекстан Республикасына мийнети сиңген муғаллим» атағының ийеси болды. Бурынғы аўқамнын уақтында тәлим-тәрбияның атасы Макаренко болса, анасы Надежда Константиновна Крупская дер еди. Крупская атындағы медаль Өзбекстанға белгили екинши устаз ретинде атамыз Рейимбай Сапаровға берилди.
Атамыз Р.Сапаров 1978-жылы 24-февральда қайтыс болғанда, жаназасы жасырын жағдайда оқылды, заман солай еди… Онын иргеси алдына пүткил халық жыйналып, сонғы сапарға узатып салыў митингиси болды. Туўысқан-туўған, кәсиплеслери, шәкиртлери көзлеринде сорғалаған жасы менен бираз мәнзилге шекем изинен жүрип, жақсының жақсылығын айтып, баслар ериксиз шайқалып, нәйлаж хошласып қалды. Оның денеси «Қос терек» аўыл пуқаралар жыйыны аймағындагы «Қара қум» ийшанның урпағы «Мусылатдин ийшан» қойымшылығына жерленди.
Илайым, халық сыйлаған устаз атамыз Р.Сапаровтын руўхы шад, бәримизден рийза болсын.
Сонгы соз орнына айтарым, Еслеў ҳәм кәдирлеу күнлеринде тек атамыз Рейимбай Сапаров пенен шекленип қалмастан, уақтында озық идеяларды жүзеге шығарған, руўхый ағартыў жумысларын жүргизген, халықлар арасында дослықты, татыўлықты шөлкемлестирген, халқымыздың азатлығы-ғәрезсизлиги ушын гүрескен, илимди, мәдениятты, әдебиятты, искусствоны, улыўма жәмийеттиң барлық тараўларында айрықша хызмет еткен, бүгин арамызда жоқ халық перзентлериниң атларын еслеп, қатардағыларын қәдирлеў бәршемиздиң инсаныйлық уазыйпамыз болып қалады.

Шайырларымыз жырлағанындай:
Бул сөзлерим руўхыңды шад етер,
Халқым болса мәңгиликке яд етер,
Бул дүнья ҳәммениң басынан өтер,
Шымбай жақта даңқ көтерген устазсаң.
Усылай етип өткенлерди еслесек,
Ҳеш қашан да умытыўды билмесек.
Айдынласып бизиң тутқан жолымыз,
Алдымызда жайнап турар келешек.

Туўысқан иниси Бекбай САПАРОВ,шаблоны для dleскачать фильмы

Пикир билдириу!

Атыныз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Кодды киритин:

Уксас материаллар:

МИЛЛИЙ ҮРП-ӘДЕТ, ДӘСТҮРЛЕР: ҮРДИС-ҮРДИМ ...

«Салтың болса, халқың бар, Халқың болса даңқың
Сораунама
Сизге сайтымыз унады ма?
Ауа
Як
Онша емес
Болады

Хабарландырыу>> Хаммеси

ЖАЗЫЛЫЎ-2018 (И.А.Крыловтың изинен)

АЙБОЛИТ ДОКТОР: Республикалық, районлық ҳәм тараўлық, бийғәрез, мәмлекетлик емес газета-журналларға үш ай, алты айға жазылып...
Жаналыклар>> Хаммеси
Логин
Пароль
Есте саклау