» » «УЙҒЫР ТӘСИЛИҢДИ ҚОЙ»

«УЙҒЫР ТӘСИЛИҢДИ ҚОЙ»

«УЙҒЫР ТӘСИЛИҢДИ ҚОЙ»
Бул көпшиликке қарап айтылатуғын гәп. Егер отырыспада еки адам бир-бирине тәсил салмақшы болса, оны екинши адам билсе, дәрҳал ол «Уйғыр тәсилиңди қой» дейди. Отырыспада қыран күлиспе болады. Бул гәптиң шығыўы былайынша болған:
Ертерек заманларда хан ҳәмелдаралары менен қарақалпақлар шегера жерге даўласқан. Сол ўақыттағы ҳәмелдарлар «Майлы шеңгел»диң дөгерегине қарақалпақларды жақынлатпайтуғын болған. Жасы үлкен, кәтқудаларын жиберисип көрген. Мәселе созыла берген. Қарақалпақтың ишиндеги уйғырлар өз-ара ойласық қурып, мынадай келисимге келген дейди. Түнде еки жақтың адамлары сол жерге барып қудайға, әўлие-әмбелерге, ата-бабабарға сыйынып жатамыз. Олардан «Жер кимге тийисли бир саза бер» деп тилеймиз. Егер қандайда бир саза келсе келгени, келмесе көрермиз деп ўәделеседи.
Усылайынша олар қудайталадан тилек тилеп жатады. Сәл бурынырақ түнде уйғырлар өзлериниң бир 80 жасты алқымлаған адамын ҳеш кимге көрстпей талас жердиң шегарасына басын шығарып, өлместей етип көмеди, үстине шеңгел,жантақ таслайды. Оған «сен таң бозарып атқанда, саза бересең» деп муқиятлап тапсырады. Буннан ханның адамларының хабары болмайды.
Ҳәмме жапатармақай қудайтааладан өзлериниң тилеклерин тилеп жатса, таңның алдында «Бул қарақалпақлардың ата-бабасының жери, басқаға тийисли емес», егер де бул жерди басқалар тартып алса, дийқаншылық еткени менен егини болмай, ашаршылыққа, апатшылыққа ушырайды» деген саза келеди.
Буны еситкен адамлар ҳайранлар қалысып, тумлы-тусқа қашады. Үйлерине барып садақа береди. Хан ҳәмелдарлары усылайынша жерден ўаз кешеди. Усылай етип, уйғырлардың ойлап тапқан ҳийлеси мене жер қарақалпақларға тийисли болып қалады. Соннан елде «уйғыр тәсил» деген гәп қалады.
Жыллар өтиўи менен арада сатқынлар пайда болып, хан ҳәмелдарларына айтып қояды. Хан буннан хабар таўып, қатты ашыўы келеди. Қарақалпақтың уйғыр урыўларын дарғазап қылады. Соннан уйғырлар қорқып «мен уйғыр емеспен» деп қарақалпақтың найман урыўының атына өтип кетеди-миш…

Халық аўзынан Бекбай САПАРОВ жазып алды.шаблоны для dleскачать фильмы

Пикир билдириу!

Атыныз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Кодды киритин:

Уксас материаллар:

ҚАРАҚАЛПАҚТЫҢ ҚАЙСАР ҚЫЗЫ СҮЙИНБИ ...

Қарақалпақ қызлары қай-қайсы заманда да өз

Өтмиштен саза «ТҮРКМЕН ҚЫРЫЛҒАН»ды билесиз бе?

Ертедеги алапасыранлы жыллары халқымызды яўмытлардың шабыўлынан қорғаўда

ҚАНАТЛЫ ГӘПЛЕР

Халықтың тилинде «Мен саған түлкишек айтып отырман ба?» деген гәп

ҚАРАҚАЛПАҚ ЫРЫМ ЕТЕДИ…

«Қарақалпақ ырым етеди, ырымы қырын кетеди»ме?

ТУРМЫСТАН ТҮЙГЕНЛЕРИМ

Келиң, бир күлисейик!
Сораунама
Сизге сайтымыз унады ма?
Ауа
Як
Онша емес
Болады

Хабарландырыу>> Хаммеси

ЖАЗЫЛЫЎ-2018 (И.А.Крыловтың изинен)

АЙБОЛИТ ДОКТОР: Республикалық, районлық ҳәм тараўлық, бийғәрез, мәмлекетлик емес газета-журналларға үш ай, алты айға жазылып...
Жаналыклар>> Хаммеси
Логин
Пароль
Есте саклау