» » ҚУНЛЫ ТАРИЙХЫЙ ДЕРЕК

ҚУНЛЫ ТАРИЙХЫЙ ДЕРЕК

ҚУНЛЫ ТАРИЙХЫЙ ДЕРЕК
Пүткил өмиримиз даўамында оқыған, жазған, көрген, еситкен, жыйып тапқанларымызды бир жерге жәмлестирип, қәлбимиздиң түрине «түйип» қойсақ, мол-молақай руўхый ғәзийнемизге айланып, ўақты-сәти менен “дәрт”ке асар екен. Булай деўимниң себеби, жайы жәннетте болсын, шымбайлы шежиреши Узақ аға Рахметуллаевтың үй архивиндеги қол жазбаларының биринде (тозыўы жеткенликтен зорға ықшамлап келтирдим-С.Б.) бул тарийхый дерек қунлылығы менен бизди жүдә қызықтырды.
… Шымбайда ертеде 12 мешит болған. Соның баслысы Шымбай Ханмешити деп атайды. Лекин, оны Хийўа ханы салмағанлығын мына фактлер дәлийллейди. Мешиттиң қаснағынан мынадай парсы тилинде жазыў табылды. «Бул мешит 1422-жылы қырғыз урыўынан Ийгилик байдың берген қәрежети менен Әбдижәмий ахунның басшылығында салынды. Бул жазыўды ойып жазған молла Хожанияз»- делинген. Тағы усы мешиттен узынлығы 1 метр, ени 80 сантиметр, салмағы 100 килограммлық тағы бир мәрмәр тас табылды. Бул тасқа ҳеш ким итибар бермеген, жазыўларын оқый алмаған. Тасты жақсылап тазаладық. Қарасақ, сулыўлап пуқталық пенен 48 қатар диний ғәззел қосық жазылған. Соңында мынадай жазыўлар бар:
«Бул естелик тас Ўайис улы Бекполатқа инам етилди, урыўы уйғыр" делинген. Бул мешиттиң дөгерегинде изертлеў жумыслары алып барылғанда Әжинияз, Бердақ, Мақтымқулы, Хожа Ҳәфиз, Машраф, Наўайының китаплары ҳәм қолжазбалары табылды. Буларды Қарақалпақстан Илимлер академиясының филиалына тапсырды. Қазып-изертлеў жумысларына тарийх илимлеринин кандидатлары Ж.Мәмбетуллаев, X.Есбергеновлар басшылық етти.
Узақ РАХМЕТУЛЛАЕВ.
1977-жыл.


Бул кунлы, баҳалы тас Шымбайдағы Қ.Әўезов музейине тапсырылған. Бул музей белгили себеплерге байланыслы жабылды. Бир сапары сол тастың қәўендерсиз жатырғанын көзим шалып қалды. Бул ҳаққында Бердақ Мәмлекетлик музейиниң директоры Ш.Пайзуллаеваға билдирдим. Ол жоқары шөлкемлерден рухсат алды, тасты Нөкиске жибериўимди өтинди. Усылай етип, бул тас Бердақ музейинде исенимли қолларда сақланып тур.

Бекбай САПАРОВ, журналист.шаблоны для dleскачать фильмы

Пикир билдириу!

Атыныз:
E-Mail:
Полужирный Наклонный текст Подчеркнутый текст Зачеркнутый текст | Выравнивание по левому краю По центру Выравнивание по правому краю | Вставка смайликов Вставка ссылкиВставка защищенной ссылки Выбор цвета | Скрытый текст Вставка цитаты Преобразовать выбранный текст из транслитерации в кириллицу Вставка спойлера
Кодды киритин:

Уксас материаллар:

УЛЛЫЛАР ӨМИРИНЕН: ИЙЕЛИ СӨЗ, ЖҮЙЕЛИ СӨЗ

Елимизге кеңнен белгили болып өткен нураный ақсақалларымыздың бири

ЕСТЕЛИКЛЕР — БИЗИҢ ӨТМИШИМИЗ

Аўа, ҳәр бир халықтың, миллеттиң ел сүйген уллы

Аңыз КҮЙИКҚАЛА

Шымбай районы Қусхана таўының шығысында «Күйикқала» деген жер бар.

Тарихый мирасларымыз ШЫЛПЫҚ ҚОРҒАНЫ ҲАҚҚ ...

Мәмлекетилик гербимизге түскен Шылпық ҳәм республикамыз

ЖАҢАДАН МУЗЕЙ АШЫЛДЫ

Еслеў ҳәм қәдирлеў күни алдынан Шымбай районындағы 43-санлы
Сораунама
Сизге сайтымыз унады ма?
Ауа
Як
Онша емес
Болады

Хабарландырыу>> Хаммеси

ЖАЗЫЛЫЎ-2018 (И.А.Крыловтың изинен)

АЙБОЛИТ ДОКТОР: Республикалық, районлық ҳәм тараўлық, бийғәрез, мәмлекетлик емес газета-журналларға үш ай, алты айға жазылып...
Жаналыклар>> Хаммеси
Логин
Пароль
Есте саклау